Tajemnicze chromosomy

Na początku XX wielu w roku 1911 Thomas Hunt Morgan, amerykański biolog z dziedziny zoologii wprowadził do historii biologii pojecie chromosomu, określił jego budowę, wskazał też na istnienie chromosomów, których jedynym zadaniem jest determinowanie płci. Wszystkie te wnioski powstały w wyniki jego badań prowadzonych nad Drosophilą, Melanogaster czyli pospolitą muszką owocówką. Badania, jakie prowadzone są w biologii nad tymi zagadkowymi tworami są, więc bardzo świeże. Dopiero w 1956 roku naukowcy zbadali pod tym kątem ludzkie komórki, stwierdzając, że każda komórka organizmu człowieka zawiera 23 pary chromosomów, w tym jedną parę chromosomów płciowych. Co więc takiego nazwano chromosomem i dlaczego jego odkrycie jest tak ważnym wydarzeniem w biologii? Chromosomem Thomas Hunt Morgan określił materiał genetyczny znajdujący się wewnątrz pojedynczej komórki. Dalsze badania naukowców z dziedziny genetyki, która jest domeną biologii zajmującą się tym obszarem pokazały, ze chromosomy nie mają stałej swojej struktury, może ona ulegać zmianom. Zmiany struktury chromosomów noszą nazwę mutacji. Zmiany, czyli mutacje mogą być dwojakiego rodzaju. Mogą to być aberracje chromosomowe, czyli zmiany struktury lub liczby chromosomów pod wpływem temperatury czy też promieniowania. Innym rodzajem zmian w chromosomach są mutacje genomowe polegające na braku lub występowaniu dodatkowo pojedynczych chromosomów. Takie zmiany prowadzą do zmian całego fenotypy organizmu i w przypadku człowieka ich skutkami są choroby określane zespołami wad wrodzonych. Najlepiej poznanym zespołem wywołanym przez aberrację chromosomową jest zespół Downa pospolicie zwany mongolizmem, który jest skutkiem powstaniem dodatkowego chromosomu 21. Innym przykładem jest zespół Edwardsa gdzie występuje dodatkowo chromosom 18, skutki wystąpienia tego zespołu dla organizmu to bardzo głębokie upośledzenie umysłowe i wystąpienie licznych wad rozwojowych. Chromosomy są nośnikami genów, czyli najmniejszych jednostek odpowiedzialnych za sprawy dziedziczne w organizmie, we wszystkich organizmach żywych genetycy do tej pory znaleźli tylko dwa rodzaje chromosomów. Genetycy i naukowcy z dziedziny biologii molekularnej opisali chromosomy odpowiedzialne za dziedziczenie cech niemających nic wspólnego z płcią zwane autosomami oraz chromosomy determinujące płeć, nazywane allosomami. Lata badań w końcówce XX wieku i na początku XXI pozwoliły poznać budowę pojedynczych chromosomów a nawet jeszcze dalej, bo genów oraz budujących chromosomy kwasów DNA i RNA. Biolodzy molekularni udowodnili, że chromosomy występują zarówno u organizmów jednokomórkowych jak i organizmów jądrzastych, czyli eukariota. Jednak zupełnie inaczej są zbudowane. Prokariota, czyli bakterie mają chromosomy w postaci pojedynczej, kolistej cząstki DNA, komórkowe jądrzaste zaś DNA chromosomu ma postać liniową i z każdej strony jest zakończone tzw. telomerem, czyli powtarzającym się układem nukleotydów. Podstawowym zadaniem telomeru jest zabezpieczenie chromosomu przed uszkodzeniem w czasie procesu powielania. Jest on gwarantem stabilności chromosomów, a jego długość związana jest z wiekiem organizmu.

Related Post

Prawo Mandla a proces dziedziczenia Żyjący w XIX wieku czeski zakonnik uznany został w historii biologii za ojca i prekursora genetyki. Ten czeski uczony już, jako zakonnik ukończył studia przyrodnicze w Wiedniu. Mechanizmy dziedziczenia intrygowały Grzegorza Mendla do tego stopnia, ż...
Na ratunek ginącym gatunkom Człowiek obserwując od wieków świat organizmów żywych zauważył, ze wiele z nich zaczyna drastycznie zmniejszać swoją populację w skutek nieprzemyślanych działań, jakie podejmowane są przez ludzkość. Wymieranie, czyli proces znikania gatunków na Ziem...
Tajemnice genotypu Co to jest genotyp? Co takiego zawiera, że jest dla biologii jednym z ważniejszych pojęć? Genotyp stanowi zbiór wszystkich genów konkretnego egzemplarza organizmu żywego. Genotyp określa warunki dziedziczne konkretnego osobnika gdyż jest jedyny i ni...
Ochrona przyrody Ochrona przyrody wyłoniła się z nauki biologicznej, jaka jest ekologia. Celem tej dziedziny biologii jest zachowanie niezmienności ekosystemów oraz stabilności procesów, jakie w nich zachodzą. Zadaniem ochrony przyrody jest także zachowanie bytu wsz...
Procesy rozrodu W biologii pojęcie rozród nie dotyczy tylko procesu rozmnażania organizmów roślinnych czy też zwierzęcych i samego powstania ich potomstwa. Pojęcie rozrodu jest znacznie szerszym pojęciem. Obejmuje ono nie tylko proces rozrodu, ale również wszystko ...
Na straży zdrowia Lata ewolucji wykształciły w organizmach szereg mechanizmów wewnętrznych, które stoją na straży i chronią go przed szkodliwym działaniem otoczenia, czynnikami chorobotwórczymi oraz wszystkimi innymi czynnikami patogennymi mogącymi mieć negatywny wpł...