Jak jeść

11Dla człowieka bardzo ważnym składnikiem pokarmowym są białka. Organizm człowieka, a także wszystkich zwierząt nie potrafi magazynować białek. Przemiany białek zachodzą więc na bieżąco, a nadwyżka aminokwasów zawarta w pokarmie ulega rozłożeniu. Ponadto nasz organizm nie potrafi samodzielnie wytwarzać wszystkich aminokwasów. Musi je więc, to znaczy aminokwasy egzogenne, otrzymać wraz z pożywieniem ( na przykład lizynę, treoninę, tryptofan ). Te zaś, które może zbudować z własnej puli związków organicznych, nazywamy aminokwasami endogennymi ( na przykład alanina, glicyna, glutamina ). W związku z tym białka pokarmowe podzielono na pełnowartościowe oraz niepełnowartościowe. Białka pełnowartościowe zawierają wszystkie aminokwasy egzogenne w odpowiedniej ilości. W białkach niepełnowartościowych jest zbyt mało lub w ogóle brak pewnych aminokwasów egzogennych. Pełnowartościowe są białka zwierzęce. Białka roślinne zaliczamy do niepełnowartościowych. Powinni o tym pamiętać wegetarianie. Ich bezmięsna dieta ma wiele zalet, ale ułożenie jadłospisu tak, aby posiłek zawierał odpowiednią ilość wszystkich aminokwasów egzogennych, jest trudne. Więc odchudzanie w ten sposób jest skuteczne, ale pełne wyrzeczeń. Znacznie prościej więc stosować dietę bezmięsną, ale włączać do posiłków nabiał ( mleko, twarogi, sery, jaja ). Niestety, w wielu krajach ogólne spożycie białka zwierzęcego jest niewielkie ( poniżej 1 kg na osobę rocznie), a źródłem białka roślinnego jest jeden, dwa gatunki roślin, na przykład kukurydza czy soja.